Từ người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân đến người dẫn dắt hàng nghìn điều dưỡng, đào tạo những thế hệ nhân viên y tế tương lai, chị đã chọn một cách cống hiến đặc biệt: không chỉ tận tâm với từng người bệnh mà còn góp phần nhân lên sức mạnh của cả một hệ thống chăm sóc, nâng tầm giá trị nghề điều dưỡng.
Từ những cuộc chiến giành giật sự sống
Giữa tâm dịch COVID-19 tại TP. Hồ Chí Minh năm 2021, khi một sinh viên trong đoàn chi viện của Trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai không may mắc bệnh, TS. Bùi Minh Thu lập tức có mặt, động viên, trấn an và đưa em đến bệnh viện dã chiến. Những ngày sau đó, dù không thể trực tiếp chăm sóc, chị vẫn liên tục giữ liên lạc, theo dõi tình hình, giúp sinh viên ổn định tinh thần.
Đó là một trong những ký ức khó quên của người phụ nữ dẫn đoàn 825 giảng viên, sinh viên vào tâm dịch, hỗ trợ công tác xét nghiệm, chăm sóc người bệnh tại 10 quận, huyện của thành phố.
Áp lực không chỉ đến từ khối lượng công việc khổng lồ, nguy cơ lây nhiễm hay những ca làm việc kéo dài trong bộ đồ bảo hộ kín mít. Phía sau mỗi sinh viên còn có một gia đình đang thấp thỏm chờ tin. Có những đêm chị gần như không ngủ vì những cuộc điện thoại của phụ huynh lo lắng cho con.
Vừa là người chỉ huy, tổ chức, giám sát chuyên môn, vừa là người thầy, người mẹ tinh thần của các sinh viên nơi tuyến đầu, chị hiểu rằng trách nhiệm không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ chống dịch, mà còn phải bảo vệ những người trẻ đang học cách bước vào nghề.
Sự quyết liệt trong công việc và tình thương dành cho con người dường như đã trở thành hai nét tính cách song hành trong hành trình nghề nghiệp của TS. Bùi Minh Thu.
Ít ai biết rằng, trước khi trở thành một tiến sĩ, một nhà quản lý, chị đã có nhiều năm trực tiếp chăm sóc những người bệnh truyền nhiễm nặng, đối diện với ranh giới sinh tử.
Được truyền cảm hứng từ người mẹ làm trong ngành y, năm 1992, sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Y tế Hà Nội, cô gái trẻ Bùi Minh Thu bắt đầu công tác tại phòng cấp cứu Viện Y học lâm sàng các bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai (nay là Viện y học nhiệt đới Bạch Mai). Đó là môi trường đặc biệt khắc nghiệt, nơi tiếp nhận những người bệnh uốn ván, HIV/AIDS, sốt rét, viêm gan, sốt xuất huyết và nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Năm 2003, khi dịch SARS xuất hiện, chị trực tiếp tham gia chăm sóc người bệnh. Khi ấy, chị đã có hai con nhỏ. Nỗi lo mang mầm bệnh về nhà, sự kỳ thị đối với nhân viên y tế và những hiểm nguy chưa thể lường hết là thử thách không nhỏ. Nhưng chị cùng đồng nghiệp vẫn bám trụ nơi tuyến đầu.
Rồi những đợt dịch cúm A/H5N1, dịch tả, sốt xuất huyết lần lượt đi qua. Mỗi lần đối diện hiểm nguy là một lần bản lĩnh nghề nghiệp được tôi luyện.
Chính những năm tháng ấy đã giúp chị thấu hiểu sâu sắc giá trị của một người điều dưỡng: Không chỉ thực hiện các kỹ thuật chăm sóc, mà còn là người ở bên, nhận biết những thay đổi của người bệnh, xoa dịu nỗi đau và cùng bác sĩ giành giật sự sống.
Trong một cuộc phỏng vấn, chị từng chia sẻ: “Để giúp người bệnh, trước hết phải có trái tim và tấm lòng chân thành”.
Người đứng sau sức mạnh của hàng nghìn điều dưỡng
Từ một điều dưỡng viên nơi phòng cấp cứu, rồi điều dưỡng trưởng khoa Truyền nhiễm, TS. Bùi Minh Thu từng bước đảm nhận những trọng trách lớn hơn. Giai đoạn 2011-2020, chị giữ cương vị Trưởng phòng Điều dưỡng Bệnh viện Bạch Mai. Tháng 3/2025, chị tiếp tục được Ban Giám đốc tin tưởng giao nhiệm vụ Quyền Trưởng phòng Điều dưỡng và Chăm sóc người bệnh.
Từ chăm sóc từng người bệnh, chị chuyển sang một sứ mệnh rộng lớn hơn: tổ chức, dẫn dắt và nâng cao chất lượng chăm sóc của cả hệ thống với khoảng 2.600 điều dưỡng, hộ sinh cùng các lực lượng kỹ thuật, hỗ trợ chăm sóc.
Ở một bệnh viện tuyến cuối hạng đặc biệt như Bạch Mai, nơi tiếp nhận những ca bệnh nặng, phức tạp, vai trò của điều dưỡng không thể chỉ dừng lại ở việc thực hiện y lệnh. Họ phải có năng lực đánh giá, theo dõi, phát hiện sớm nguy cơ, phối hợp chặt chẽ với bác sĩ và chủ động bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Đó cũng là định hướng mà TS. Bùi Minh Thu cùng đồng nghiệp kiên trì theo đuổi: Đưa công tác điều dưỡng từ thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sang quản trị chất lượng chăm sóc một cách khoa học, chuyên nghiệp và nhân văn.
Dưới sự chỉ đạo và tham gia trực tiếp của chị, cùng nỗ lực của tập thể, hệ thống điều dưỡng Bạch Mai đã xây dựng, chuẩn hóa 337 quy trình kỹ thuật chăm sóc chung và chuyên khoa, 27 quy trình quản lý theo tiêu chuẩn ISO, hàng trăm tài liệu hướng dẫn, giáo dục sức khỏe cùng nhiều chương trình đào tạo chuyên sâu.
Đằng sau những con số tưởng chừng khô khan ấy là mục tiêu rất cụ thể: mỗi mũi tiêm đúng kỹ thuật, mỗi lần sử dụng thuốc an toàn, mỗi nguy cơ té ngã hay loét tì đè được nhận diện sớm; mỗi người bệnh được giải thích, lắng nghe và chăm sóc đúng nhu cầu.
Với chị, nâng cao chất lượng không chỉ nằm ở những kỹ thuật hiện đại mà còn bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, từ thái độ giao tiếp đến trách nhiệm trong từng ca trực.
Năm 2024-2025, tỷ lệ hài lòng của người bệnh đối với tinh thần, thái độ phục vụ của đội ngũ điều dưỡng Bạch Mai liên tục đạt trên 98%. Thành quả ấy thuộc về cả tập thể, nhưng cũng phản ánh hiệu quả của quá trình bền bỉ xây dựng văn hóa chăm sóc lấy người bệnh làm trung tâm.
Không dừng lại trong phạm vi bệnh viện, chị còn tham gia xây dựng các hướng dẫn, chương trình đào tạo và chính sách chuyên môn điều dưỡng của Bộ Y tế; thúc đẩy nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế, chuyển giao kỹ thuật cho nhiều cơ sở y tế tuyến dưới.
Từ người thực hành chăm sóc, chị đã góp phần đưa tri thức điều dưỡng trở thành những quy trình, chuẩn mực và năng lực có thể lan tỏa rộng rãi.
Người gieo mầm cho những thế hệ điều dưỡng tương lai
Nếu công tác quản lý điều dưỡng là trách nhiệm với người bệnh hôm nay, thì đào tạo là cách TS. Bùi Minh Thu chuẩn bị cho chất lượng chăm sóc của ngày mai.
Từ năm 2018, trên cương vị Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai, chị cùng tập thể nhà trường không ngừng đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, chuẩn hóa năng lực nghề nghiệp và mở rộng hợp tác đào tạo.
Từng khởi đầu từ trình độ trung cấp, rồi trở thành Thạc sĩ Điều dưỡng tại Đại học Mahidol (Thái Lan), Tiến sĩ Y tế công cộng tại Trường Đại học Y Hà Nội, chị hiểu hơn ai hết giá trị của việc học tập suốt đời.
Điều chị trăn trở không chỉ là đào tạo ra những sinh viên có bằng cấp, thành thạo kỹ thuật, mà quan trọng hơn là những người có bản lĩnh nghề nghiệp, biết tư duy độc lập, làm việc khoa học và giữ được lòng nhân ái trước người bệnh.
Tại Trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai, mô hình đào tạo gắn với bệnh viện là một lợi thế đặc biệt. Sinh viên được tiếp cận thực tiễn lâm sàng từ sớm, học cách giao tiếp, theo dõi người bệnh, phát hiện nguy cơ và phối hợp cùng nhân viên y tế.
Chị cùng đồng nghiệp thúc đẩy những đổi mới rất thiết thực: ứng dụng nhật ký lâm sàng điện tử để sinh viên tự đánh giá, rút kinh nghiệm; sử dụng bảng kiểm AIDET giúp các em giao tiếp chuẩn mực, xác định đúng người bệnh và phòng tránh sai sót trong thực hành.
Nhưng có lẽ, bài học sâu sắc nhất mà chị và các thầy cô truyền lại không chỉ nằm trên giảng đường. Chuyến đi chống dịch năm 2021 chính là một lớp học đặc biệt như thế. Những sinh viên còn đang ngồi trên ghế nhà trường đã được chứng kiến sự khắc nghiệt của nghề y, hiểu thế nào là trách nhiệm với cộng đồng và giá trị của việc đặt lợi ích người bệnh lên trên những khó khăn cá nhân. Từ những trải nghiệm thực tế ấy, các em không chỉ trưởng thành về chuyên môn mà còn học được cách làm một người thầy thuốc.
Song hành với đào tạo, chị còn dành nhiều tâm huyết cho nghiên cứu khoa học, với hàng chục công bố trong nước và quốc tế, tham gia hướng dẫn học viên sau đại học, nghiên cứu sinh và phát triển những chương trình hợp tác chuyên môn.
Ở chị, hình ảnh người điều dưỡng, nhà giáo và nhà quản lý không tách rời mà bổ trợ cho nhau, cùng hướng đến một đích đến: nâng cao chất lượng chăm sóc con người.
Một hành trình, nhiều thế hệ tiếp nối
Hơn ba thập kỷ gắn bó với Bệnh viện Bạch Mai, TS. Bùi Minh Thu đã đi qua nhiều dấu mốc của ngành Điều dưỡng: từ những năm tháng chăm sóc người bệnh trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn đến thời kỳ chuẩn hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Những đóng góp ấy đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú, Huân chương Lao động hạng Ba và hai Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Nhưng giá trị đáng trân trọng nhất trong hành trình ấy có lẽ không chỉ nằm ở những danh hiệu. Đó là những người bệnh được chăm sóc an toàn hơn; những điều dưỡng trưởng trưởng thành về năng lực quản lý; những thế hệ sinh viên được trao tri thức, kỹ năng và tình yêu nghề để tiếp tục sứ mệnh chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Kỷ niệm 35 năm thành lập Phòng Điều dưỡng Bệnh viện Bạch Mai cũng là dịp nhìn lại một hành trình phát triển, trong đó có sự đóng góp bền bỉ của nhiều thế hệ, và những người như TS. Bùi Minh Thu.
Từ phòng cấp cứu truyền nhiễm năm 1992 đến vị trí dẫn dắt hệ thống điều dưỡng hôm nay, chị chưa bao giờ rời xa sứ mệnh ban đầu của mình. Chỉ là, nếu ngày trước chị chăm sóc người bệnh bằng chính đôi tay mình, thì hôm nay, chị đang cùng đồng nghiệp nhân lên sức mạnh của hàng nghìn đôi tay khác. Và đó có lẽ là một trong những cách cống hiến bền bỉ, ý nghĩa nhất của người làm nghề chăm sóc: không chỉ tận tâm với người bệnh hôm nay, mà còn trao truyền tri thức, trách nhiệm và lòng nhân ái cho những thế hệ tiếp nối.
