Không buông tay trước những phận người
11 năm hiếm muộn, ba lần thụ tinh trong ống nghiệm, người phụ nữ 41 tuổi cuối cùng cũng chạm tới giấc mơ làm mẹ. Thế nhưng, khi thai nhi mới 26 tuần tuổi, chị mắc lao màng não, rơi vào hôn mê, phải hồi sức tích cực. Giữa lằn ranh sinh tử, gia đình từng nghĩ đến việc dừng thai kỳ để cứu mẹ.
“Chúng tôi không muốn phép màu lần này bị dang dở. Mặt khác, trong vai trò người thầy thuốc, chúng tôi càng không cho phép mình buông tay”, TS.BS Đoàn Thu Trà nhớ lại.
Đằng sau quyết tâm ấy không chỉ là trách nhiệm của người bác sĩ trước một ca bệnh hiểm nghèo, mà còn là sự thấu hiểu khát khao làm cha mẹ sau hơn một thập kỷ đợi chờ.
Một cuộc chiến bền bỉ với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa tại Bệnh viện Bạch Mai bắt đầu. Từng ngày trôi qua là từng ngày giữ thêm hy vọng. Đến tuần thai thứ 31, em bé chào đời an toàn, người mẹ cũng dần vượt qua cơn nguy kịch.
“Các bác sĩ đã sinh ra vợ con tôi lần nữa”, người chồng xúc động.
Có lẽ, những khoảnh khắc như thế là một trong những lý do khiến bác sĩ Trà gắn bó với chuyên ngành Truyền nhiễm suốt nhiều năm, bất chấp những hiểm nguy, nhọc nhằn và không ít lần phải đối diện với mất mát.
Chị cũng từng đi qua thời kỳ HIV/AIDS còn bị xem như “bản án tử”, khi nhiều người bệnh đến viện không chỉ mang theo những tổn thương thể xác mà còn cả nỗi sợ hãi, mặc cảm và sự kỳ thị.
Một bệnh nhân nam trẻ tuổi bị viêm phổi nặng trên nền suy giảm miễn dịch sâu từng khiến chị day dứt. Gia đình gần như buông xuôi. Bên cạnh việc điều trị, các bác sĩ kiên nhẫn trò chuyện, động viên để người bệnh không đánh mất hy vọng. Ngày ra viện, chàng trai bật khóc. Anh không chỉ vượt qua bệnh tật mà còn tìm lại niềm tin vào cuộc sống.
“Đừng nhìn bệnh nhân HIV bằng ánh mắt sợ hãi. Hãy nhìn họ như những con người cần được chữa trị và tôn trọng”, chị luôn nhắc đồng nghiệp và học trò.
Nhiều năm đối diện với những ca nhiễm trùng phức tạp, những đợt dịch nguy hiểm đã tôi luyện ở bác sĩ Trà sự nhạy bén, thận trọng và quyết liệt trong chuyên môn. Nhưng phía sau sự quyết liệt ấy là một người phụ nữ luôn nhạy cảm trước nỗi đau và những thiệt thòi của người khác.
Bởi đôi khi, người bệnh cần không chỉ một phác đồ điều trị đúng, mà còn một lời giải thích đủ kiên nhẫn, một sự lắng nghe đủ chân thành và một bàn tay không vội buông khi hy vọng đang mong manh nhất.
Thấu hiểu những nhọc nhằn phía sau chiếc áo blouse
Nếu những cuộc hồi sinh mang lại cho bác sĩ Trà niềm hạnh phúc, thì những mất mát trong nghề cũng để lại ở chị không ít trăn trở. Đặc biệt là những năm tháng COVID-19 hoành hành. Cùng đồng nghiệp chi viện các tỉnh phía Nam, chị đã trải qua những ngày ở tâm dịch, nơi bệnh nhân liên tục nhập viện, những bộ đồ bảo hộ ướt đẫm mồ hôi và có những cuộc chia ly khi người thân không thể ở bên.
Đại dịch qua đi, nhưng những ám ảnh không dễ nguôi ngoai. Chị trăn trở không chỉ về những sinh mạng đã mất, mà còn về những tổn thương tinh thần của chính những người thầy thuốc sau cuộc chiến khốc liệt ấy.
“Những sang chấn tâm lý kéo dài nếu không được quan tâm đúng mức có thể ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc người bệnh và sự bền vững của đội ngũ”, chị chia sẻ.
Có lẽ, những trải nghiệm ấy càng khiến chị thấm thía rằng: Người thầy thuốc, dù mạnh mẽ đến đâu, cũng có những phút giây mệt mỏi, cũng cần được lắng nghe, thấu hiểu và nâng đỡ.
Trên cương vị Chủ tịch Công đoàn Bệnh viện Bạch Mai, chị cùng tập thể Công đoàn dành nhiều tâm huyết chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, nhân viên. Từ những cuộc thăm hỏi đồng nghiệp ốm đau, hỗ trợ người mắc bệnh hiểm nghèo đến các hoạt động văn hóa, thể thao, thiện nguyện, tất cả đều hướng tới sự sẻ chia, gắn kết và tiếp thêm động lực cho đội ngũ.
Với bác sĩ Trà, chăm lo cho người lao động không đơn thuần là những món quà hay hoạt động phong trào, mà còn là tạo dựng một môi trường để mỗi người được tôn trọng, có cơ hội phát triển và yên tâm cống hiến. Bởi chị hiểu, phía sau mỗi người thầy thuốc vững vàng bên giường bệnh cũng cần có những điểm tựa yêu thương.
Người thầy truyền lửa nghề
Giữa những ngày làm việc bình thường như bao ngày ở Viện Y học Nhiệt đới, bác sĩ Trà nhận được một bức thư đặc biệt.
“Cô ơi, có lẽ giữa rất nhiều sinh viên cô đã từng hướng dẫn, cô sẽ không nhớ con là ai. Nhưng con sẽ mãi nhớ cô, bởi sau những ngày được cô dạy dỗ, thế giới trong con đã đổi thay rất nhiều”.
Người viết là Khánh Ngọc, sinh viên năm thứ năm Trường Đại học VinUniversity, sau kỳ thực tập tại Bệnh viện Bạch Mai. Trước đó, Ngọc không thích chuyên ngành Truyền nhiễm. Em cũng từng nghĩ giữa sự đông đúc, quá tải của bệnh viện công, các bác sĩ khó có đủ thời gian quan tâm đến từng người bệnh. Nhưng những ngày theo chân cô giáo đã khiến em nghĩ khác.
Ngọc chứng kiến cô ân cần thăm khám, kiên nhẫn giải thích, động viên người bệnh; thấy cô trăn trở, có lúc bức xúc khi họ phải chịu thêm thiệt thòi. Giữa bao công việc ngổn ngang, cô vẫn dịu dàng hướng dẫn, khích lệ những học trò còn vụng về.
“Con đã từng học về y đức, cũng từng nghe rất nhiều về cái tâm của người bác sĩ. Nhưng có lẽ phải đến khi được tận mắt chứng kiến cách cô làm việc, con mới hiểu Y Đức thật sự là gì”.
Và rồi, cô sinh viên ấy viết một câu khiến bức thư trở nên đặc biệt: “Cô ơi, con đã bắt đầu nghĩ đến Truyền nhiễm như một lựa chọn cho tương lai!”
Với bác sĩ Trà, đó là một niềm hạnh phúc rất riêng của nghề dạy học. Bởi hơn ai hết, chị hiểu Truyền nhiễm là chuyên ngành nhiều gian khó, áp lực và nguy cơ lây nhiễm cao. Chị vẫn luôn đau đáu làm sao để những người trẻ không chỉ vững chuyên môn mà còn đủ bản lĩnh, trách nhiệm và tình yêu nghề để gắn bó lâu dài.
Bức thư của Khánh Ngọc, của nhiều sinh viên từng được học bác sĩ Trà như một lời hồi đáp. Hóa ra, có những bài học về y đức và lòng nhân ái không cần đến những bài giảng lớn lao. Chúng được truyền đi từ chính cách người thầy sống, làm việc và đối đãi với người bệnh mỗi ngày.
Ngọn lửa trao từ những ca trực của mẹ
Ít ai biết, tình yêu với chuyên ngành Truyền nhiễm của TS.BS Đoàn Thu Trà cũng từng bắt đầu từ những điều rất bình dị. Mẹ chị là một bác sĩ truyền nhiễm. Tuổi thơ cô bé Trà gắn với những lần theo mẹ đến bệnh viện, những ca trực đêm, những lần chống dịch và câu chuyện về những người bệnh nghèo khó.
Từ mẹ, chị sớm hiểu nghề y không chỉ có niềm vui cứu sống con người, mà còn cả những nhọc nhằn, mất mát và hy sinh thầm lặng. Người thầy thuốc không chỉ chữa bệnh cho một con người mà còn mang trách nhiệm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Khi bước vào Đại học Y Hà Nội, chị chọn Truyền nhiễm như một sự tiếp nối tự nhiên. Nhưng chính những năm tháng sinh viên, thực tập tại Bạch Mai, những cuộc hội chẩn căng thẳng, những ca bệnh khó và niềm hạnh phúc khi người bệnh hồi phục đã khiến tình yêu ấy ngày càng sâu đậm.
Những năm đầu công tác, khi điều kiện chẩn đoán, điều trị còn hạn chế, chị không ngừng tự học, tìm tòi, có những đêm trực miệt mài rà soát bệnh án, đọc thêm tài liệu, trao đổi với đồng nghiệp để tìm lời giải cho những ca bệnh phức tạp.
Rồi những mùa dịch, những ngày trực chiến, những chuyến công tác dài… Tình yêu nghề được mẹ gieo mầm cứ thế lớn lên qua từng thử thách, hun đúc ở chị bản lĩnh, sự thận trọng và tinh thần học hỏi không ngừng.
Để hôm nay, dù đảm nhiệm nhiều trọng trách, niềm hạnh phúc giản dị nhất với chị vẫn là thấy người bệnh khỏe mạnh trở về, đồng nghiệp vững vàng và những học trò trưởng thành.
Nhân ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, nhìn lại hành trình của TS.BS Đoàn Thu Trà, điều đọng lại không chỉ là hình ảnh một nữ bác sĩ tài năng, bản lĩnh, mà còn là một người phụ nữ giàu lòng trắc ẩn, luôn tận tụy với những con người mình có trách nhiệm chăm lo, dìu dắt.
Ngày bé, chị theo chân mẹ đến bệnh viện, chứng kiến những điều đẹp đẽ và cả những nhọc nhằn của nghề y. Nhiều năm sau, một cô sinh viên lại theo chân chị, rồi bất ngờ tìm thấy tình yêu với chính chuyên ngành ấy.
Có những ngọn lửa được thắp lên từ tình yêu của người đi trước, được gìn giữ qua những tháng năm gian khó, để rồi lặng lẽ truyền sang những trái tim khác. Với TS.BS Đoàn Thu Trà, có lẽ đó chính là phần thưởng đẹp đẽ nhất của một đời làm nghề: Không chỉ góp phần giành lại sự sống cho người bệnh hôm nay, mà còn gieo vào những người thầy thuốc ngày mai tình yêu thương và trách nhiệm với con người.
Nhân ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, nhìn lại hành trình ấy, điều đọng lại không chỉ là hình ảnh một nữ bác sĩ tài năng, bản lĩnh, mà còn là một người phụ nữ giàu yêu thương, bền bỉ trao đi những điều tốt đẹp.
Ngày bé, chị theo chân mẹ đến bệnh viện và học những bài học đầu tiên về lòng nhân ái. Nhiều năm sau, một cô sinh viên lại theo chân chị, để rồi tìm thấy tình yêu với chính chuyên ngành ấy. Có lẽ, đó là sự tiếp nối đẹp đẽ nhất của nghề y: Không chỉ giành lại sự sống cho những người bệnh hôm nay, mà còn trao truyền ngọn lửa yêu thương cho những người thầy thuốc của ngày mai.
