Mở cơ hội phục hồi cho người bệnh liệt mặt ngoại biên
Khoảng 40 ngày trước khi nhập viện, người đàn ông 43 tuổi (trú tại xã Khánh Hội, tỉnh Ninh Bình) không may bị tai nạn xe máy. Sau chấn thương, khuôn mặt bên phải của anh bị méo lệch, mắt phải không thể khép kín. Dù đã điều trị tại cơ sở y tế khác nhưng tình trạng không cải thiện.
Từ một người khỏe mạnh, anh phải đối mặt với những bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày. Mỗi bữa ăn đều khó khăn khi thức ăn, nước uống dễ rơi khỏi miệng. Việc phát âm trở nên khó khăn, còn mắt phải luôn trong tình trạng khô, cộm vì không thể nhắm kín, đặc biệt khi ra gió hoặc vào ban đêm.
“Điều khiến tôi lo nhất là mặt bị lệch rõ, mắt bên phải lúc nào cũng phải cố mới nhắm được một phần. Ăn uống, giao tiếp đều bất tiện, đi đâu cũng ngại mọi người nhìn,” người bệnh chia sẻ trước phẫu thuật.
 |
 |
Thăm khám cho người bệnh trước phẫu thuật
Trường hợp thứ hai là nữ bệnh nhân 73 tuổi (trú tại Hương Sơn, Hà Nội), có tiền sử viêm tai giữa trái mạn tính và từng phẫu thuật cách đây khoảng 30 năm. Hai tháng gần đây, bà xuất hiện đau tai trái, chảy mủ tai có mùi hôi kèm liệt mặt bên trái. Dù đã điều trị tại cơ sở y tế khác nhưng bệnh không cải thiện.
Tuổi cao, bệnh cũ tái phát cùng khuôn mặt mất cân đối khiến bà và gia đình rất lo lắng. Sau khi thăm khám, bà được chỉ định nhập viện điều trị tại Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.
“Đau tai đã khiến tôi mất ngủ, thêm mắt trái và miệng không khép kín, ăn uống và sinh hoạt đều khó khăn. Tuổi già vì thế càng thêm buồn. Tôi chỉ mong được điều trị sớm để bớt đau và có cơ hội cải thiện,” bà chia sẻ.
Theo TS.BS Đào Trung Dũng, Phó Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Bạch Mai, cả hai trường hợp đều bị liệt mặt ngoại biên do tổn thương dây thần kinh VII. Đây là dây thần kinh có đoạn đi trong xương thái dương và liên quan mật thiết đến tai giữa.
 |
 |
TS.BS Đào Trung Dũng tiến hành phẫu thuật cho người bệnh tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.
Ở người bệnh nam, liệt mặt xuất hiện sau chấn thương. Các bác sĩ xác định người bệnh bị gãy xương thái dương phải, khiến dây thần kinh VII bị phù nề và chèn ép trong ống xương. Người bệnh được chỉ định phẫu thuật giảm áp dây thần kinh, tạo điều kiện cho quá trình hồi phục.
Đối với người bệnh nữ, tình trạng liệt mặt là hậu quả của đợt cấp viêm tai giữa mạn tính. Quá trình viêm kéo dài làm phá hủy xương tai giữa, hình thành tổ chức hạt và gây viêm dây thần kinh mặt. Người bệnh được phẫu thuật xử lý triệt để tổn thương viêm, đồng thời giải phóng vùng dây thần kinh bị ảnh hưởng.
Theo TS.BS Đào Trung Dũng, phẫu thuật không đồng nghĩa với việc khuôn mặt sẽ phục hồi hoàn toàn ngay lập tức. Hiệu quả điều trị còn phụ thuộc vào nguyên nhân, thời gian mắc bệnh, mức độ tổn thương dây thần kinh, tuổi và khả năng hồi phục của từng người.
“Điều quan trọng là xác định đúng nguyên nhân và can thiệp đúng thời điểm. Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ các yếu tố gây chèn ép hoặc viêm, từ đó tạo điều kiện tốt nhất để dây thần kinh mặt hồi phục,” TS.BS Đào Trung Dũng nhấn mạnh.
Đưa kỹ thuật chuyên sâu đến gần người dân
Liệt mặt không chỉ khiến khuôn mặt mất cân đối, ảnh hưởng đến tâm lý và giao tiếp mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng. Việc mắt không khép kín kéo dài có thể gây khô giác mạc, viêm loét giác mạc và ảnh hưởng thị lực. Người bệnh cũng gặp khó khăn khi ăn uống do không giữ được thức ăn, nước uống trong miệng; một số trường hợp còn bị rối loạn phát âm hoặc thay đổi vị giác.
Sau phẫu thuật, tình trạng đau tai của người bệnh đã giảm và liệt mặt bước đầu cải thiện
Các bác sĩ khuyến cáo, người có biểu hiện liệt mặt đột ngột sau chấn thương hoặc có các triệu chứng như đau tai, chảy mủ tai, sưng vùng sau tai, đặc biệt ở người có tiền sử viêm tai giữa mạn tính, cần đến khám sớm tại cơ sở chuyên khoa Tai Mũi Họng.
Người bệnh không nên tự điều trị bằng các phương pháp truyền miệng hoặc trì hoãn việc thăm khám, bởi có thể bỏ lỡ thời điểm can thiệp tối ưu.
Trong thời gian mắt chưa khép kín, việc bảo vệ giác mạc rất quan trọng. Người bệnh cần sử dụng nước mắt nhân tạo, che mắt khi ngủ và đeo kính khi ra ngoài để hạn chế bụi và gió theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
Sau phẫu thuật, cả hai người bệnh tiếp tục được theo dõi sát khả năng vận động cơ mặt, tình trạng tai giữa và điều trị phục hồi chức năng. Quá trình hồi phục cần thời gian, kết hợp điều trị nội khoa, chăm sóc mắt và tập luyện phục hồi chức năng.
Đối với người bệnh, ca phẫu thuật không chỉ giúp điều trị bệnh mà còn mở ra hy vọng được ăn uống thuận lợi hơn, tự tin trong giao tiếp và từng bước lấy lại chất lượng cuộc sống.
Việc triển khai phẫu thuật điều trị liệt mặt ngoại biên tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình giúp người dân địa phương và các tỉnh lân cận được tiếp cận kỹ thuật chuyên sâu ngay tại nơi sinh sống, giảm gánh nặng đi lại và chi phí chuyển tuyến.
Người bệnh được thăm khám, chẩn đoán, phẫu thuật và theo dõi trong hệ thống chuyên môn thống nhất của Bệnh viện Bạch Mai, bảo đảm tính liên tục và chất lượng điều trị.
Từ những ca phẫu thuật đầu tiên này, định hướng “Một Bạch Mai – Hai cơ sở” tiếp tục được hiện thực hóa, đưa đội ngũ chuyên gia và các kỹ thuật y tế chất lượng cao đến gần người dân hơn, góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ngay tại địa phương.
