Để giúp người dân nhận biết đúng bệnh và điều trị hiệu quả, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với TS.BS Nguyễn Hữu Trường – Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai.
Thời tiết mùa hè tạo điều kiện cho dị nguyên phát triển
Nhiều người cho rằng dị ứng đường hô hấp chỉ bùng phát mạnh vào mùa xuân, khi phấn hoa phát tán. Tuy nhiên, theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, mùa hè tại miền Bắc cũng là thời điểm các yếu tố gây dị ứng gia tăng đáng kể.
Nhiệt độ cao kết hợp với độ ẩm tăng mạnh sau các trận mưa tạo môi trường thuận lợi cho mạt bụi nhà, nấm mốc và các loại bào tử trong không khí phát triển. Bên cạnh đó, việc sử dụng điều hòa thường xuyên trong không gian kín khiến người dân tiếp xúc kéo dài với các dị nguyên trong nhà.
“Khi cơ thể có cơ địa dị ứng, hệ miễn dịch sẽ phản ứng quá mức với các yếu tố này và gây ra hàng loạt triệu chứng ở đường hô hấp trên”, TS.BS Nguyễn Hữu Trường cho biết.
Phân biệt viêm mũi dị ứng và viêm xoang
Theo các chuyên gia, viêm mũi dị ứng và viêm xoang có nhiều biểu hiện tương đồng như ngạt mũi hoặc chảy nước mũi. Đây là lý do khiến nhiều người dễ nhầm lẫn.
Viêm mũi dị ứng
Đây là bệnh lý do hệ miễn dịch phản ứng quá mức với các dị nguyên trong môi trường.
Những dấu hiệu điển hình gồm:
Ngứa mũi, ngứa mắt hoặc ngứa họng.
Hắt hơi thành từng tràng liên tiếp.
Chảy nước mũi trong, loãng.
Triệu chứng thường xuất hiện đột ngột khi tiếp xúc với khói bụi, thời tiết thay đổi hoặc dị nguyên.
Viêm xoang
Viêm xoang thường liên quan đến tình trạng viêm nhiễm kéo dài tại các hốc xoang.
Người bệnh thường có các biểu hiện:
Ngạt mũi kéo dài.
Dịch mũi đặc, màu vàng hoặc xanh.
Đau tức vùng trán, gò má hoặc sống mũi.
Đau tăng khi cúi đầu.
Có thể kèm giảm khứu giác, mệt mỏi hoặc sốt nhẹ.
“Điểm khác biệt quan trọng là viêm mũi dị ứng thường nổi bật với triệu chứng ngứa và hắt hơi, trong khi viêm xoang thường gây đau vùng mặt và tiết dịch mũi đặc kéo dài”, TS.BS Nguyễn Hữu Trường nhấn mạnh.
Cẩn trọng với việc lạm dụng thuốc xịt mũi
Một trong những sai lầm phổ biến hiện nay là tự ý sử dụng các loại thuốc xịt thông mũi chứa hoạt chất co mạch như oxymetazoline hoặc xylometazoline. Các thuốc này giúp giảm nghẹt mũi rất nhanh nên nhiều người sử dụng kéo dài trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, thuốc co mạch chỉ nên dùng trong thời gian ngắn, thường không quá 3-5 ngày theo hướng dẫn của bác sĩ. “Nếu lạm dụng kéo dài, người bệnh có thể mắc viêm mũi do thuốc. Khi đó niêm mạc mũi bị tổn thương, phù nề và phụ thuộc vào thuốc. Càng dùng nhiều thì tình trạng nghẹt mũi càng nặng hơn”, ông cảnh báo.
Chuyên gia cũng lưu ý rằng viêm mũi dị ứng không phải là bệnh do vi khuẩn gây ra, vì vậy việc tự ý sử dụng kháng sinh không những không có tác dụng mà còn làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh và gây tác dụng phụ không cần thiết.
Kiểm soát bệnh từ nguyên nhân
Để hạn chế các đợt bùng phát viêm mũi dị ứng trong mùa hè, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp.
· Hạn chế tiếp xúc với dị nguyên
· Giặt chăn ga, gối đệm định kỳ bằng nước nóng.
· Vệ sinh nhà cửa thường xuyên.
· Giữ môi trường sống thông thoáng, hạn chế nấm mốc.
· Rửa mũi bằng nước muối sinh lý sau khi tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi.
· Sử dụng thuốc đúng chỉ định
Đối với viêm mũi dị ứng, các thuốc xịt mũi chứa corticoid là nhóm thuốc nền giúp kiểm soát phản ứng viêm hiệu quả và an toàn khi sử dụng đúng hướng dẫn.
Khác với thuốc co mạch, nhóm thuốc này cần một vài ngày để phát huy tác dụng nên người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc quá sớm.
Điều trị miễn dịch đặc hiệu
Đối với các trường hợp dị ứng nặng, kéo dài hoặc đáp ứng kém với điều trị thông thường, liệu pháp miễn dịch đặc hiệu có thể là lựa chọn phù hợp.
Bằng việc xác định chính xác dị nguyên gây bệnh và đưa dị nguyên vào cơ thể theo liều tăng dần, phương pháp này giúp hệ miễn dịch thích nghi và giảm dần phản ứng dị ứng theo thời gian.
Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, đây hiện là phương pháp duy nhất có khả năng tác động vào cơ chế bệnh sinh, giúp kiểm soát bệnh lâu dài ở một số trường hợp phù hợp.
Đừng tự chẩn đoán bệnh
Viêm mũi dị ứng tuy không phải bệnh lý nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống, gây mất ngủ, mệt mỏi, giảm khả năng học tập và làm việc.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi xuất hiện tình trạng hắt hơi, ngạt mũi hoặc chảy nước mũi kéo dài, người dân nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Việc chẩn đoán đúng ngay từ đầu không chỉ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả mà còn tránh được những biến chứng do tự ý dùng thuốc hoặc điều trị sai cách.
|
BỆNH VIỆN BẠCH MAI 📍 Địa chỉ: 78 Giải Phóng, Phương Mai, Hà Nội 🌐 Cổng thông tin điện tử: www.bachmai.gov.vn 📱 Người dân có thể chủ động đặt lịch khám và lựa chọn bác sĩ chuyên khoa thông qua ứng dụng Bạch Mai Care – Hồ sơ sức khỏe để giảm thời gian chờ đợi. |
