“Bài toán” hàng trăm nghìn xét nghiệm mỗi ngày
Xét nghiệm hóa sinh là một trong những mắt xích quan trọng trong quá trình chẩn đoán, điều trị và theo dõi người bệnh. Tại một bệnh viện tuyến cuối như Bệnh viện Bạch Mai, số lượng xét nghiệm mỗi ngày rất lớn, đặt ra yêu cầu cao về tốc độ, độ chính xác và an toàn.
Theo TS.BS. Đào Huyền Quyên – Phó Viện trưởng Viện Xét nghiệm Y học, Trưởng Khoa Hóa sinh, Bệnh viện Bạch Mai, Khoa Hóa sinh hiện thực hiện khoảng gần 100.000 xét nghiệm mỗi ngày, phục vụ 9.000-10.000 lượt người bệnh.Khối lượng công việc lớn trong khi yêu cầu về thời gian trả kết quả ngày càng cao khiến việc phụ thuộc quá nhiều vào thao tác thủ công có thể làm gia tăng nguy cơ sai sót, đồng thời ảnh hưởng đến thời gian chẩn đoán và điều trị.
Từ thực tế đó, Khoa Hóa sinh đã triển khai quá trình tự động hóa từ năm 2010, từng bước mở rộng sang chuyển đổi số và quản lý chất lượng dựa trên dữ liệu.
Mục tiêu không chỉ là “làm xét nghiệm nhanh hơn”, mà hướng tới xây dựng một quy trình khép kín, trong đó mẫu bệnh phẩm được vận chuyển, xử lý, phân tích, kiểm tra và trả kết quả với sự can thiệp thủ công được giảm thiểu tối đa.
Tự động hóa từ lúc mẫu rời người bệnh đến khi trả kết quả
Một trong những giải pháp được triển khai là hệ thống vận chuyển mẫu bằng khí nén (PTS) với 37 trạm. Thay vì nhân viên phải vận chuyển từng mẫu bệnh phẩm bằng phương thức thủ công, hệ thống giúp đưa mẫu nhanh chóng đến phòng xét nghiệm.
 |
 |
 |
 |
Quy trình xét nghiệm tiếp tục được tự động hóa ở cả ba giai đoạn: trước xét nghiệm, trong xét nghiệm và sau xét nghiệm, thông qua các hệ thống như cobas 8100, CCM và cobas pro.
Hệ thống có thể nhận diện tình trạng tan máu, vàng da và tăng lipid trong mẫu – bằng công nghệ camera kỹ thuật số SCM/QS1 giúp phát hiện những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.
Sau khi phân tích, mẫu được tự động đưa vào khoang lưu mẫu lạnh của hệ thống. Khi cần kiểm tra lại hoặc bổ sung chỉ số, hệ thống tự truy xuất mẫu và chuyển trở lại máy phân tích mà không cần nhân viên tìm mẫu thủ công.
Bên cạnh đó phần mềm trung gian quản lý phòng xét nghiệm được tích hợp các thuật toán tự động xác nhận kết quả (Autovalidation). Những kết quả đáp ứng các tiêu chí đã được thiết lập có thể được hệ thống tự động kiểm tra và xác nhận, giúp giảm thao tác thủ công của nhân viên xét nghiệm.
Nhờ các giải pháp này, quá trình xử lý mẫu vận hành liên tục và đồng bộ từ khi nhận mẫu đến khi có kết quả, đồng thời giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công.
95% mẫu có kết quả trong chưa đầy 60 phút
Nhờ có việc áp dụng máy móc thiết bị , Công nghệ thông tin, các quy trình quản lý tiên tiến ISO 15189 giúp giảm thời gian trả kết quả mà vẫn duy trì được chất lượng.
Đáng chú ý, 95% mẫu xét nghiệm có thời gian trả kết quả (TAT) dưới 60 phút. Riêng tại Khoa Khám bệnh theo yêu cầu, 95% mẫu có TAT dưới 50 phút.
Đây là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh hiệu quả vận hành của phòng xét nghiệm, đặc biệt đối với người bệnh cấp cứu hoặc những trường hợp cần có kết quả nhanh để đưa ra quyết định điều trị. Việc rút ngắn TAT không chỉ giúp người bệnh giảm thời gian chờ đợi mà còn hỗ trợ bác sĩ có thêm thông tin để chẩn đoán và lựa chọn phương án điều trị kịp thời.
Quản lý chất lượng bằng dữ liệu
Tự động hóa chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng kiểm soát chất lượng. Vì vậy, Khoa Hóa sinh – Bệnh viện Bạch Mai áp dụng phương pháp Six Sigma để đánh giá và giám sát chất lượng xét nghiệm.
Six Sigma là phương pháp quản lý chất lượng dựa trên dữ liệu, cho phép đánh giá mức độ ổn định và khả năng kiểm soát sai số của quy trình xét nghiệm. Chỉ số Sigma càng cao, hiệu năng của quy trình càng tốt.
Trong 31 xét nghiệm được đánh giá theo Six Sigma, 91% đạt mức từ 4 Sigma trở lên và 73% đạt từ 5 Sigma trở lên.
Những dữ liệu này giúp phòng xét nghiệm không chỉ phát hiện vấn đề khi xảy ra mà còn có thể nhận diện xu hướng, đánh giá nguy cơ và chủ động cải tiến quy trình.
Khi kết quả xét nghiệm được kết nối với bệnh án điện tử
Một bước tiến quan trọng khác là việc kết nối hệ thống xét nghiệm với bệnh án điện tử (EMR) và ứng dụng Bạch Mai Care.
Thay vì kết quả xét nghiệm chỉ tồn tại trong hệ thống riêng của phòng xét nghiệm, dữ liệu được đồng bộ với hệ thống thông tin của bệnh viện, giúp quá trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả được liên thông hơn.
Vai trò của con người trong công cuộc chuyển đổi số và tự động hóa
Chuyển đổi số và tự động hóa đòi hỏi nhân viên được đào tạo phù hợp, thực hành tốt phòng xét nghiệm, được đánh giá năng lực định kỳ, cải tiến liên tục và được phân định rõ trách nhiệm theo vị trí việc làm. Các nhân viên cần sử dụng hiệu quả các nguồn lực sẵn có trong phòng xét nghiệm, thực hiện đúng các quy trình thực hành chuẩn. Vai trò của nhân viên từng bước chuyển từ giám sát các hệ thống tự động một phần sang giám sát, kiểm soát quản lý hệ thống tự động hóa toàn phần, kiểm soát quy trình và phòng ngừa rủi ro, phát hiện các sự cố có thể xảy ra. Đồng thời, cần quản lý quyền truy cập theo chức năng và duy trì đào tạo liên tục để bảo đảm năng lực và an toàn trong quá trình vận hành các hệ thống tự động. Có thể thấy, phát triển nguồn nhân lực chính là yếu tố cốt lõi nhất trong việc duy trì uy tín và thương hiệu của bệnh viện với phương châm: An toàn của người bệnh là an toàn của nhân viện y tế – Chất lượng xét nghiệm làm nên thương hiệu Bệnh viện Bạch Mai.
