Bệnh viện Bạch Mai chuẩn hóa kỹ thuật siêu âm ruột trong quản lý bệnh viêm ruột mạn tính

Giảm gánh nặng thăm khám xâm lấn

Bệnh viêm ruột mạn tính (IBD), bao gồm bệnh Crohn và viêm loét đại trực tràng chảy máu, là nhóm bệnh lý viêm kéo dài tại đường tiêu hóa, có diễn biến phức tạp, dễ tái phát và đòi hỏi theo dõi thường xuyên trong suốt quá trình điều trị.

Theo dữ liệu được đề cập trong dự án toàn cầu GIVES-21, tỷ lệ mắc IBD tại Việt Nam và nhiều quốc gia châu Á đang có xu hướng gia tăng. Việc nhận diện sớm tổn thương, đánh giá chính xác mức độ hoạt động của bệnh và theo dõi đáp ứng điều trị có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế biến chứng, nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Thực tế lâm sàng cho thấy, triệu chứng thuyên giảm không đồng nghĩa với tổn thương viêm tại ruột đã được kiểm soát hoàn toàn. Có tới 54% người bệnh được đề cập trong dữ liệu nghiên cứu vẫn còn tổn thương viêm tiến triển dù các triệu chứng lâm sàng và chỉ số xét nghiệm đã ổn định. Nếu chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài, bác sĩ có thể bỏ sót những tổn thương tiềm ẩn, làm tăng nguy cơ biến chứng như hẹp lòng ruột, rò hoặc áp xe.

Trong chẩn đoán và theo dõi IBD, nội soi giúp quan sát trực tiếp niêm mạc và lấy mẫu sinh thiết; MRI, CT hỗ trợ đánh giá thành ruột và các biến chứng. Tuy nhiên, mỗi phương pháp đều có những hạn chế nhất định, đặc biệt khi người bệnh cần được kiểm tra nhiều lần trong quá trình điều trị.

Siêu âm ruột (Intestinal Ultrasound – IUS) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, không sử dụng tia xạ, có thể thực hiện ngay tại cơ sở khám bệnh và cho phép đánh giá tổn thương thành ruột theo thời gian thực. Kỹ thuật này giúp giảm gánh nặng chuẩn bị trước thăm khám, thuận tiện cho việc theo dõi lặp lại và có thể sử dụng ở nhiều nhóm người bệnh, trong đó có trẻ em và phụ nữ mang thai khi có chỉ định phù hợp.

Đưa siêu âm ruột vào thực hành lâm sàng thường quy

Phát biểu khai mạc và điều hành hội thảo, PGS.TS Nguyễn Công Long – Viện trưởng Viện Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai, nhấn mạnh vai trò của việc đánh giá chính xác tổn thương thành ruột trong quản lý bệnh viêm ruột mạn tính.

Theo PGS.TS Nguyễn Công Long, siêu âm ruột mở ra hướng tiếp cận mới, giúp bác sĩ theo dõi diễn biến bệnh ngay tại phòng khám, qua đó có thêm cơ sở điều chỉnh phác đồ điều trị kịp thời mà không làm gia tăng gánh nặng thăm khám cho người bệnh.

Viện Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai định hướng chuẩn hóa quy trình siêu âm ruột, từng bước đưa kỹ thuật này vào thực hành lâm sàng thường quy. Đồng thời, đơn vị chú trọng đào tạo nhân lực, xây dựng chương trình chuyển giao kỹ thuật nhằm hỗ trợ các cơ sở y tế nâng cao năng lực chẩn đoán và quản lý bệnh viêm ruột mạn tính.

Cập nhật kiến thức, chuẩn hóa kỹ thuật từ thực hành

Tại hội thảo, các chuyên gia trong nước và quốc tế đã trao đổi về bằng chứng khoa học, hướng dẫn thực hành và kinh nghiệm ứng dụng IUS trong chẩn đoán, theo dõi và điều trị IBD.

ThS.BS Hà Thị Lan Hương, Viện Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai, trình bày các khuyến cáo quốc tế mới nhất, phân tích chiến lược kiểm soát bệnh chặt chẽ (tight control) và vai trò của siêu âm ruột trong đánh giá sớm đáp ứng điều trị.

Điểm nhấn của chương trình là phần thực hành do PGS.BS Alex Hwong-Ruey Leow, Bệnh viện Pantai Kuala Lumpur (Malaysia), trực tiếp hướng dẫn trên người tình nguyện. Chuyên gia giới thiệu cách sử dụng phối hợp đầu dò cong để khảo sát tổng thể và đầu dò phẳng tần số cao để đánh giá chi tiết thành ruột.

Các nội dung thực hành tập trung vào đo độ dày thành ruột, nhận diện dấu hiệu tăng sinh mạch máu bằng Doppler màu và thang điểm Limberg, cũng như đánh giá tình trạng thâm nhiễm mỡ viêm quanh ruột. Đây là những dấu hiệu quan trọng giúp bác sĩ nhận định mức độ hoạt động của bệnh và theo dõi sự thay đổi của tổn thương qua các lần thăm khám.

Trong phiên thảo luận ca bệnh, với sự hỗ trợ phiên dịch chuyên môn của ThS.BS Lỗ Thị Yến, các đại biểu cùng phân tích hình ảnh lâm sàng, trao đổi kinh nghiệm phân biệt bệnh Crohn với viêm loét đại trực tràng chảy máu và đánh giá những trường hợp có biến chứng.

Thông qua trao đổi chuyên sâu và thực hành trực tiếp, hội thảo góp phần nâng cao khả năng ứng dụng kỹ thuật, thống nhất cách tiếp cận trong đánh giá tổn thương và hướng tới chuẩn hóa quy trình siêu âm ruột trong thực hành lâm sàng.

Nâng cao chất lượng quản lý bệnh viêm ruột mạn tính

Việc cập nhật và triển khai các kỹ thuật chẩn đoán tiên tiến là một trong những định hướng quan trọng của Viện Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai, nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và tiệm cận các tiêu chuẩn chuyên môn quốc tế.

Ứng dụng siêu âm ruột theo quy trình chuẩn hóa mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết, phương pháp này giúp bác sĩ theo dõi khách quan diễn biến tổn thương, đánh giá đáp ứng điều trị và có thêm cơ sở cá thể hóa phác đồ cho từng người bệnh. Việc kiểm soát tốt tình trạng viêm, hướng tới liền thành ruột (transmural healing) ở những trường hợp phù hợp, có thể góp phần hạn chế tái phát và giảm nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật.

Bên cạnh đó, khả năng thực hiện nhanh, không sử dụng tia xạ và thuận tiện khi cần kiểm tra nhiều lần giúp giảm gánh nặng thăm khám, hỗ trợ sử dụng nguồn lực y tế hợp lý.

Đặc biệt, việc chuẩn hóa quy trình và đào tạo đội ngũ chuyên môn tạo tiền đề để Bệnh viện Bạch Mai phát triển hoạt động đào tạo, hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật cho các cơ sở y tế, góp phần nâng cao năng lực quản lý bệnh viêm ruột mạn tính.