Theo các chuyên gia phục hồi chức năng, Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai tập vận động đúng cách được xem là “chìa khóa vàng” giúp người bệnh giảm đau, cải thiện tầm vận động và sớm trở lại cuộc sống bình thường.
PGS. TS. BS Lương Tuấn Khanh, Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai thăm khám cho người bệnh viêm quanh khớp vai
Vì sao tập vận động quan trọng?
Khớp vai là khớp có biên độ vận động lớn nhất cơ thể, đồng thời cũng rất dễ bị tổn thương. Khi đau kéo dài, nhiều người có xu hướng hạn chế cử động vì sợ đau. Tuy nhiên, điều này lại khiến khớp vai ngày càng co cứng, cơ yếu dần và bệnh kéo dài hơn.
Nếu không vận động đúng mức, người bệnh có thể gặp phải: Hạn chế, giảm tầm vận động dẫn đến cứng khớp vai. Đau tăng và dai dẳng. Hạn chế chức năng sinh hoạt hàng ngày: Khó chải đầu, mặc áo, với tay hoặc bê đồ vật.
Ngược lại, tập luyện phù hợp sẽ giúp người bệnh: Giảm đau dần theo thời gian. Tăng độ linh hoạt của khớp vai. Cải thiện sức cơ quanh vai. Phục hồi các chức năng sinh hoạt hằng ngày.
ThS. VLTL. Nguyễn Thành Nam, Kỹ thuật Y trưởng Trung tâm Phục hồi chức năng hướng dẫn tập vận động cho người bệnh
Nguyên tắc tập luyện cần nhớ
Các bác sĩ khuyến cáo, tập vai cần đúng phương pháp, không nên nóng vội.
Người bệnh nên lưu ý:
Khởi động nhẹ trước tập, có thể chườm ấm để cơ thư giãn
Bắt đầu từ bài nhẹ, tăng dần theo khả năng
Không tập quá mạnh, nên theo hướng dẫn từ chuyên gia
Sau tập nếu đau nhức có thể chườm lạnh 15-20 phút
Tập đều đặn mỗi ngày để đạt hiệu quả tốt nhất
KTY Nguyễn Hải Linh tập vận động cho bệnh nhân người Lào – 82 tuổi bị viêm quanh khớp vai
Những bài tập đơn giản, hiệu quả tại nhà
1. Bài tập con lắc (Pendulum)
Người bệnh cúi nhẹ người về phía trước, tay đau thả lỏng, đung đưa nhẹ theo vòng tròn nhỏ hoặc trước sau.
Tác dụng: Giảm cứng khớp, giảm đau, tăng tuần hoàn.
2. Bò ngón tay trên tường
Đứng đối diện tường, dùng các đầu ngón tay “leo” dần lên cao theo khả năng.
Tác dụng: Cải thiện động tác giơ tay.
3. Dang tay có trợ giúp
Dùng gậy hoặc tay lành hỗ trợ nâng tay đau sang ngang.
Tác dụng: Tăng biên độ vận động dang vai.
4. Xoay vai thụ động
Giữ khuỷu tay sát thân, dùng tay lành hỗ trợ xoay cẳng tay ra ngoài.
Tác dụng: Tăng độ linh hoạt khớp vai.
5. Kéo giãn tay qua ngực
Dùng tay lành kéo tay đau sang ngang trước ngực.
Tác dụng: Giãn cơ vùng sau vai, giảm căng tức.
6. Bài tập tăng sức mạnh
Dùng dây đàn hồi kéo tay ra sau, tập nhóm cơ bả vai.
Tác dụng: Giúp khớp vai ổn định, giảm nguy cơ tái phát.
Tập đúng, người bệnh có thể cải thiện rõ rệt
Nhiều người bệnh ghi nhận hiệu quả tích cực sau một thời gian kiên trì tập luyện:
Đau giảm rõ rệt
Vai mềm hơn
Tăng dần biên độ vận động
Ngủ ngon hơn do giảm đau về đêm
Trở lại sinh hoạt bình thường
Lưu ý quan trọng khi tập
Các chuyên gia cho biết, cảm giác hơi ê mỏi sau tập là phản ứng thường gặp, nhất là giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nếu đau tăng nhiều, đau kéo dài hoặc vận động kém đi, người bệnh cần giảm cường độ tập và đi khám sớm.
Đặc biệt, không nên tự ý tập sai kỹ thuật hoặc tập quá sức vì có thể làm tổn thương nặng hơn.
Khi nào cần đi khám?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa nếu có các dấu hiệu:
Đau vai kéo dài trên 1 tuần
Đau tăng về đêm, mất ngủ
Khó giơ tay, hạn chế vận động rõ
Tê lan xuống cánh tay
Tập tại nhà không cải thiện
Tập vận động không phải là “cố gắng chịu đau”, mà là một quá trình phục hồi khoa học, cần đúng bài tập, đúng mức độ và kiên trì thực hiện.
Với sự hướng dẫn của bác sĩ và chuyên viên phục hồi chức năng, người bệnh hoàn toàn có thể lấy lại sự linh hoạt của khớp vai, giảm đau và nâng cao chất lượng cuộc sống.
