Đau họng sau bữa ăn, phát hiện dị vật sắc nhọn trong thực quản
Ngày 21/10/2026, người đàn ông 45 tuổi, trú tại Ninh Bình, xuất hiện đau họng khi đang ăn mì tôm vào buổi sáng. Sau khi được phát hiện có dị vật tại đoạn 1/3 trên thực quản ở một phòng khám tư nhân, người bệnh được chuyển đến Khoa Hồi sức – Cấp cứu – Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vào chiều cùng ngày.
Thời điểm nhập viện, người bệnh tỉnh, đau họng, đau tức ngực, nói khó do đau, mạch nhanh.
Kết quả chụp X-quang ngực cho thấy tình trạng tràn khí lan tỏa trong trung thất và vùng nền cổ hai bên. Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính (CLVT) xác định một lưỡi dao lam nằm trong lòng thực quản, ngang mức đốt sống ngực D2-D3. Thành thực quản xung quanh dày, phù nề, kèm tràn khí trung thất và khí tự do vùng nền cổ.
Đây là những dấu hiệu điển hình của thủng thực quản – một tổn thương nguy hiểm có thể dẫn đến viêm trung thất, áp xe trung thất, sốc nhiễm khuẩn, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
 |
 |
Hình ảnh dị vật qua nội soi và trên hình ảnh phim CLVT
Hội chẩn toàn viện, lựa chọn phương án can thiệp tối ưu
Ngay sau khi có kết quả chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện tổ chức hội chẩn toàn viện do ThS.BS. Trịnh Tiên Phong, trực lãnh đạo Bệnh viện, chủ trì, với sự tham gia của các chuyên khoa Điện quang, Tiêu hóa, Phẫu thuật tiêu hóa, Phẫu thuật lồng ngực và Gây mê hồi sức.
Trên phim CLVT, chưa ghi nhận dấu hiệu tổn thương mạch máu trung thất. Các chuyên gia thống nhất phương án lấy dị vật qua nội soi dưới gây mê nội khí quản tại phòng mổ. Nếu điều kiện tổn thương cho phép, ê-kíp Tiêu hóa sẽ đóng các vị trí thủng qua nội soi; ê-kíp Phẫu thuật tiêu hóa thực hiện mở thông dạ dày và hỗng tràng để hỗ trợ điều trị, trong khi chuyên khoa Phẫu thuật lồng ngực sẵn sàng phối hợp khi cần thiết.
Thách thức lớn nhất của ca bệnh là lưỡi dao lam có cạnh sắc, cắm sâu và gây thủng hai thành thực quản đối diện nhau tại đoạn 1/3 trên. Đây là vị trí có lòng thực quản hẹp, không gian thao tác của ống nội soi hạn chế. Nếu thao tác không chính xác, quá trình lấy dị vật có thể khiến tổn thương lan rộng.
Sau khi lấy được lưỡi dao lam, ê-kíp còn phải xử lý đồng thời hai vị trí rách đối diện, bảo đảm đóng kín lỗ thủng, ngăn dịch tiêu hóa tràn vào trung thất nhưng vẫn hạn chế nguy cơ gây hẹp thực quản sau can thiệp.
Sau khi cân nhắc các phương tiện đóng tổn thương qua nội soi, ê-kíp lựa chọn sử dụng clip đôi để khép mép lỗ thủng và đường rách lớp cơ, sau đó bổ sung các clip cầm máu để đóng kín vùng niêm mạc.
Lấy dị vật, đóng vết thủng ngay trong đêm
Ca can thiệp được thực hiện ngay trong đêm 21/10/2026 tại phòng mổ. Ê-kíp nội soi gồm BSCKII. Nguyễn Ánh Dương, Viện Tiêu hóa Bạch Mai, cùng hai kỹ thuật viên ThS.ĐD. Nguyễn Quang Hiển và ĐD. Lê Đình Dinh. Công tác gây mê do ThS.BS. Đỗ Thu Trang, Trung tâm Gây mê hồi sức, phụ trách. Phẫu thuật mở thông do ThS.BS. Lê Văn Duy, Trung tâm Phẫu thuật tiêu hóa, thực hiện.
Qua nội soi, các bác sĩ xác định lưỡi dao lam nằm cách cung răng trên khoảng 20cm, cắm sâu vào hai thành thực quản. Sau khi lấy dị vật, ê-kíp phát hiện hai vết rách lớp cơ đối diện nhau, mỗi vết dài khoảng 2cm; một bên có lỗ thủng, kèm hiện tượng thoát khí.
Ekip tiến hành lấy dị vật, đóng lỗ thủng cho bệnh nhân ngay trong đêm
Các bác sĩ tiến hành khép mép lỗ thủng và đường rách cơ bằng clip đôi, sau đó sử dụng thêm 9 clip để đóng kín vùng niêm mạc. Toàn bộ quá trình nội soi kéo dài khoảng 1 giờ 30 phút, hoàn thành vào khoảng nửa đêm.
Ngay sau đó, trong cùng cuộc gây mê, ê-kíp Phẫu thuật tiêu hóa tiếp tục thực hiện mở thông dạ dày và mở thông hỗng tràng cho người bệnh.
Theo các bác sĩ, mở thông dạ dày giúp giải áp, hạn chế dịch và thức ăn từ dạ dày trào ngược lên thực quản, tạo điều kiện cho tổn thương liền lại. Trong khi đó, mở thông hỗng tràng tạo đường nuôi dưỡng trực tiếp, giúp người bệnh tạm thời không phải ăn qua đường miệng trong thời gian thực quản hồi phục.
Phương án phối hợp này phù hợp với nguyên tắc xử trí tổn thương thủng đường tiêu hóa: đóng kín vị trí tổn thương khi có thể, đồng thời hạn chế dịch tiêu hóa tiếp tục tràn qua vùng thủng.
Sau can thiệp, người bệnh được theo dõi tại Khoa Gây mê hồi sức và được rút ống nội khí quản vài giờ sau đó. Sáng hôm sau, người bệnh tỉnh táo, tự thở, môi và đầu chi hồng, các chỉ số tuần hoàn, hô hấp ổn định. Người bệnh được chuyển đến Khoa Ngoại tổng hợp để tiếp tục điều trị kháng sinh, nuôi dưỡng và theo dõi tình trạng tràn khí trung thất.
Theo các bác sĩ, nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, tổn thương thủng thực quản có thể dẫn đến viêm trung thất hoặc áp xe trung thất. Khi đó, việc điều trị sẽ phức tạp hơn, người bệnh có thể phải trải qua phẫu thuật lớn, thời gian hồi sức kéo dài, thậm chí đối mặt với nguy cơ tử vong.
Ca bệnh là minh chứng cho vai trò của chẩn đoán hình ảnh kịp thời và sự phối hợp đa chuyên khoa trong xử trí các trường hợp dị vật sắc nhọn gây tổn thương đường tiêu hóa.
Bác sĩ khuyến cáo gì khi nghi ngờ nuốt phải dị vật?
Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần chú ý trong quá trình ăn uống, không ăn vội, vừa ăn vừa sử dụng điện thoại hoặc làm việc khác; cần nhai kỹ, đặc biệt thận trọng với thực phẩm có xương, dăm hoặc vật cứng.
Các bác sĩ thăm khám và theo dõi sát sao tình trạng bệnh nhân sau khi thực hiện kỹ thuật
Khi nghi ngờ nuốt phải dị vật, nhất là các vật sắc nhọn như dao lam, kim, xương nhọn, người dân tuyệt đối không cố nuốt thêm cơm, bánh mì để đẩy dị vật xuống; không tự móc họng hoặc dùng dụng cụ lấy dị vật vì có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.
Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau họng, đau ngực, khó nuốt, khó nói hoặc khó thở sau khi ăn uống, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám. Trường hợp khó thở hoặc đau ngực dữ dội cần gọi cấp cứu 115.
Đặc biệt, dị vật sắc nhọn hoặc nghi ngờ gây thủng đường tiêu hóa cần được xử trí tại cơ sở y tế có đầy đủ phương tiện nội soi can thiệp, gây mê hồi sức và phẫu thuật.
Việc xử trí thành công ca bệnh tiếp tục khẳng định năng lực phối hợp chuyên môn giữa các đơn vị Nội soi tiêu hóa, Gây mê hồi sức và Phẫu thuật tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, góp phần giúp người dân địa phương và các tỉnh lân cận tiếp cận các kỹ thuật điều trị cấp cứu chuyên sâu ngay tại địa phương.
