Mất nước là mối nguy hiểm lớn
Ở trẻ nhỏ, nôn và tiêu chảy liên tục có thể khiến cơ thể mất nước, điện giải trong thời gian ngắn. Nếu không được bù dịch kịp thời, trẻ có nguy cơ rối loạn tuần hoàn, ảnh hưởng đến chức năng thận và các cơ quan khác.
Theo TS.BS Nguyễn Thành Nam, cha mẹ không nên chỉ chú ý đến số lần đi ngoài mà cần quan sát toàn trạng, khả năng uống nước và lượng nước tiểu của trẻ.
Trẻ mất nước có thể biểu hiện khát nước, môi khô, mắt trũng, quấy khóc hoặc tiểu ít. Khi tình trạng nặng lên, trẻ có thể li bì, khó đánh thức, uống kém hoặc không uống được. Đây là những dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc trẻ
Pha Oresol không đúng tỷ lệ là một trong những sai lầm đáng lo ngại. Dung dịch này giúp bù nước và điện giải khi trẻ bị tiêu chảy, nhưng cần được pha chính xác theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Cha mẹ không tự ý pha đặc, pha loãng hoặc chia nhỏ gói bột nếu không bảo đảm đúng tỷ lệ. Pha quá đặc có thể khiến trẻ tăng natri máu, gây biến chứng nghiêm trọng; pha quá loãng làm giảm hiệu quả bù điện giải.
Khi cho trẻ uống, nên chia thành từng ngụm nhỏ, thường xuyên. Nếu trẻ nôn, có thể tạm dừng khoảng 5-10 phút rồi cho uống lại chậm hơn. Trường hợp trẻ nôn liên tục, không thể uống hoặc có dấu hiệu mất nước nặng, cần đưa trẻ đi khám.
Bắt trẻ nhịn ăn hoặc kiêng khem quá mức cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình hồi phục. Một số gia đình chỉ cho trẻ uống nước cháo loãng, kiêng thịt cá hoặc tự ý ngừng sữa vì lo tiêu chảy nặng hơn. Tuy nhiên, việc hạn chế dinh dưỡng không cần thiết có thể khiến trẻ thiếu năng lượng, chậm phục hồi.
Trẻ cần tiếp tục bú mẹ và duy trì chế độ ăn phù hợp với lứa tuổi, ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu, chia thành nhiều bữa nhỏ. Không tự ý ngừng sữa hoặc loại bỏ các nhóm thực phẩm khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.
Tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh là sai lầm khác cần tránh. Nhiều trường hợp tiêu chảy cấp do virus, không cần dùng kháng sinh. Sử dụng thuốc không đúng chỉ định có thể gây tác dụng phụ và ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột. Cha mẹ không nên tự mua thuốc điều trị cho trẻ mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
|
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện? Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ li bì, khó đánh thức, co giật; không uống được hoặc nôn liên tục; tiểu ít bất thường; đi ngoài phân có máu; đau bụng dữ dội hoặc sốt cao kèm tình trạng mệt lả. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cần được theo dõi đặc biệt. Không nên chờ đến khi xuất hiện đầy đủ các dấu hiệu nguy hiểm mới đưa trẻ đi khám. |
Chủ động phòng bệnh
Để giảm nguy cơ mắc bệnh đường tiêu hóa, cha mẹ cần duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng, chế biến và bảo quản thức ăn an toàn, sử dụng nguồn nước sạch, thực hiện ăn chín, uống sạch.
Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, khi có thể, góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ. Cha mẹ cũng nên cho trẻ uống vaccine phòng Rotavirus theo lịch khuyến cáo và giới hạn độ tuổi của từng loại vaccine, đồng thời tham khảo ý kiến nhân viên y tế.
TS.BS Nguyễn Thành Nam nhấn mạnh, khi trẻ bị tiêu chảy, nôn ói, điều quan trọng là nhận biết sớm dấu hiệu mất nước, bù nước đúng cách và không tự ý sử dụng thuốc. Xử trí kịp thời giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe của trẻ.
