Kích thích từ xuyên sọ: Hy vọng mới cho bệnh nhân tâm thần phân liệt thoát khỏi ảo thanh

Khi bộ não bị “nhiễu tín hiệu”

Tại hội thảo chuyên môn diễn ra gần đây ở Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai), PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn – Viện trưởng cho biết, cơ chế của ảo thanh hiện đã được y học làm rõ.

Theo đó, ảo thanh không phải là âm thanh thu nhận từ bên ngoài mà xuất phát từ sự hoạt động quá mức của các vùng ngôn ngữ trong não như vùng Broca (liên quan đến phát âm) và vùng Wernicke (liên quan đến hiểu ngôn ngữ). Khi các vùng này bị “kích hoạt quá mức”, các tín hiệu bất thường lan sang những khu vực khác, khiến người bệnh tin rằng có người đang nói chuyện với mình.

ThS.BS Nguyễn Thị Hoa (Phòng M5, M9 – Viện Sức khỏe Tâm thần) cho biết, có tới 60-80% bệnh nhân tâm thần phân liệt gặp phải tình trạng ảo thanh. Những “tiếng nói” này thường mang nội dung tiêu cực, chỉ trích, đe dọa hoặc ra lệnh, khiến người bệnh rơi vào trạng thái lo âu, hoảng loạn, thậm chí mất kiểm soát hành vi.

PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn – Viện trưởng Viện Sức khoẻ tâm thần chia sẻ về cơ chế của hiện tượng ảo thanh ở bệnh nhân tâm thần phân liệt

TMS – “bộ điều chỉnh” hoạt động não bộ

Điểm đột phá trong điều trị hiện nay là ứng dụng kỹ thuật kích thích từ xuyên sọ (TMS) – phương pháp không xâm lấn, không gây đau.

Cơ chế của TMS dựa trên khả năng “tái tổ chức” của hệ thần kinh. Dù tế bào thần kinh đã mất không thể tái sinh, nhưng các đường dẫn truyền thần kinh vẫn có thể được điều chỉnh và tái cấu trúc. Khi tác động các xung từ trường lên vùng não hoạt động quá mức, TMS giúp ức chế các tín hiệu bệnh lý, đồng thời hỗ trợ hình thành các kết nối thần kinh ổn định hơn.

Quá trình điều trị diễn ra nhẹ nhàng, người bệnh chỉ cần sử dụng thiết bị tạo từ trường đặt trên vùng đầu, không cần can thiệp xâm lấn hay phẫu thuật.

Hành trình hồi phục của một bệnh nhân

Hiệu quả của phương pháp này đã được ghi nhận qua nhiều trường hợp lâm sàng. BSCKII Vương Đình Thủy chia sẻ về trường hợp chị V.T.T (35 tuổi), một kế toán phải nghỉ việc vì mắc tâm thần phân liệt kéo dài 5 năm.

Khi nhập viện, bệnh nhân luôn trong trạng thái lo âu, thường xuyên nghe thấy “tiếng nói” trong đầu và có hoang tưởng bị hại. Sau khi được điều trị kết hợp thuốc và kích thích từ xuyên sọ (rTMS), tình trạng cải thiện rõ rệt chỉ trong thời gian ngắn:

Sau 5 ngày: Ảo thanh giảm dần, tinh thần ổn định hơn.

Sau 1 tuần: Hoang tưởng biến mất, bệnh nhân bắt đầu tái kết nối với thực tế.

Sau 14 ngày: Hết hoàn toàn ảo thanh, ăn ngủ tốt và đủ điều kiện xuất viện.

Hiện tại, bệnh nhân đã quay trở lại công việc và duy trì tái khám định kỳ để ổn định sức khỏe.

Mở ra hy vọng cho người bệnh

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, với sự đầu tư mạnh mẽ về trang thiết bị của Chính phủ và Bệnh viện Bạch Mai, nhiều công nghệ điều trị hiện đại trước đây chỉ có ở nước ngoài đã được triển khai hiệu quả tại Việt Nam.

Tâm thần phân liệt là bệnh mạn tính, song với sự kết hợp giữa điều trị bằng thuốc và các phương pháp điều biến hoạt động não như TMS, người bệnh hoàn toàn có cơ hội cải thiện chất lượng cuộc sống, từng bước hòa nhập với cộng đồng và thoát khỏi những ám ảnh do ảo giác gây ra.